Bert Wiersema: Gevecht in het oerwoud

Verslag van een vergeten oorlog 

In het jaar dat dit boek heruitgegeven wordt, is het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. Overal werden de wapens neergelegd. Overal? nee, niet overal. In 1945 was het huidige Indonesië een kolonie van ons land. Hier in Nederland werden we door de Duitsers onder de voet gelopen. In Nederlands-Indië hadden de japanners hetzelfde gedaan.Met de atoombommen had Amerika het einde van de Tweede Wereldoorlog geforceerd. In Nederlands-Indië ontstond een chaotische situatie. De japanners hadden veel van onze mannen in krijgsgevangenkampen in zuidoost-Azië te werk gesteld en de vrouwen in kampen opgesloten. Veel Indonesiërs wilden al langer van de Nederlanders af, die ze als overheersers zagen. Ze grepen nu hun kans om in opstand te komen. En daarom werden de Nederlandse dienstplichtige jongens opgeroepen om te vechten in Indië. Veel keus hadden ze niet. Ze moesten erheen. Dienstweigeraars gingen de gevangenis in.

Dit is het verhaal van Sikke Dijkema een toen 20-jarige jongen uit het Friese Berlikum die bij zijn vader in een groentezaak werkt. Hij krijgt een oproep om zich te melden. Hij en zijn ouders vinden dat hij moet gaan. Na een weinig voorstellende opleiding gaan hij en zijn leeftijdsgenoten per booot naar Indië. Daar komen ze terrecht in een smerige guerrillaoorlog die van beide kanten steeds harder wordt uitgevochten.

Nederland moet tenslotte zijn kolonie opgeven. De jongens die daar heen moesten komen terug en worden behandeld zoals later de Amerikaanse Vietnamveteranen. Velen werden verbitterd en praatten er niet over. En ja, het klopt dat Nederlanders daar oorlogsmisdaden hebben gepleegd. Maar dat is niet het hele verhaal. Lees dit boek en vraag je voordurend af wat jij gedaan zou hebben als je in hun schoenen had moeten staan. En prijs jezelf gelukkig als je dat nooit hoeft te doen.